admin
20 Nisan 2026 Pazartesi
DİĞER YAZARLARIMIZ
Fidan, ADF marjında TDT Dışişleri Bakanları Kurulu Gayriresmi Toplantısı’na konut sahipliği yapacak
News
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Antalya Diplomasi Forumu (ADF) marjında Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) Dışişleri Bakanları Kurulu Gayriresmi Toplantısı’na ev sahipliği yapacak.
Dışişleri Bakanlığı kaynaklarından edinilen bilgiye nazaran, TDT Dışişleri Bakanları Kurulu Gayriresmi Toplantısı bugün Antalya’da Fidan’ın mesken sahipliğinde düzenlenecek.
TDT’nin 7 Ekim 2025’te Azerbaycan’ın Gebele kentinde düzenlenen 12. Tepesi’nde devlet liderlerince kabul edilen bildiride, Türkiye’nin teşebbüsüyle, TDT dışişleri bakanlarının daha sık bir ortaya gelmeleri konusu kayıt altına alınmıştı.
Bu çerçevede, 7 Mart’ta Türkiye’nin konut sahipliğinde İstanbul’da gerçekleştirilen TDT Dışişleri Bakanları Kurulu Gayriresmi Toplantısı’nda, yeni bölgesel ve global gelişmeler karşısında ortak tavır benimsenmesinin ve dış siyaset alanındaki eş güdümün güçlendirilmesinin kıymeti vurgulanmıştı.
Toplantı sonunda kabul edilen “Orta Doğu’daki Son Gelişmelere Ait Ortak Bildiri”de, Türkiye ve Azerbaycan’a yönelik vuku bulan taarruzlar da kınanmıştı. Bu ortak tavırla, TDT bünyesindeki güçlü dayanışma teyit edilmişti.
Bugün Antalya’da düzenlenecek toplantı, üye ülkelerce “Aile Meclisi” olarak nitelendirilen TDT bünyesinde son devirde ivme kazanan üst seviyeli temasların yeni bir halkasını oluşturacak.
Türkiye ve Dönem Başkanı Azerbaycan’ın yanı sıra Kazakistan, Kırgızistan ve Özbekistan’ın temsil edileceği toplantıda, başta İran ve Gazze bağlamındakiler olmak üzere yeni global ve bölgesel sorunlar hakkında görüş alışverişinde bulunulması öngörülüyor.
Bakan Fidan’ın, toplantı vesilesiyle TDT üyesi ülkelerden mevkidaşlarıyla ikili görüşmeler gerçekleştirmesi de planlanıyor.
Türk Devletleri Teşkilatı
“Türk Lisanı Konuşan Ülkeler İşbirliği Konseyi”, 3 Ekim 2009’da Türkiye, Azerbaycan, Kazakistan ve Kırgızistan ortasında imzalanan Nahçıvan Mutabakatı ile kurulmuş, kurulun ismi 2021 yılında İstanbul Doruğu’nda alınan kararla “Türk Devletleri Teşkilatı (TDT)” olarak değiştirilmişti.
Teşkilat, Türk devletleri ortasında karşılıklı inanç ortamının pekiştirilmesini, siyasi dayanışmanın güçlendirilmesini, ekonomik ve teknik işbirliğinin geliştirilmesi ve derinleştirilmesini, Türk dünyasının tarihi ve kültürel birikimlerinin kayıt altına alınması ve tanıtılmasını hedefliyor.
Sekretaryası İstanbul’da mukim TDT’nin halihazırda 5 üyesi (Türkiye, Azerbaycan, Kırgızistan, Kazakistan, Özbekistan) ve 4 gözlemcisi (Macaristan, Türkmenistan, KKTC, Ekonomik İşbirliği Teşkilatı) bulunuyor.
Teşkilatın müteakip Gayriresmi Doruğu, bu yılın birinci yarısında Kazakistan’ın Türkistan kentinde düzenlenecek.
Yılın ikinci yarısında gerçekleştirilecek TDT 13. Doruğu’na Türkiye konut sahipliği yapacak.
Türkiye, doruğun akabinde TDT Devir Başkanlığını bir yıllığına üstlenecek.
Kolombiya Cumhurbaşkanı Petro, Venezuela Geçici Devlet Başkanı Rodriguez’i ziyaret edecek
News
Kolombiya Cumhurbaşkanı Gustavo Petro, 24 Nisan’da Venezuela’ya giderek Geçici Devlet Başkanı Delcy Rodriguez ile başşehir Caracas’ta görüşeceğini açıkladı.
İspanya ziyareti kapsamında Barcelona’da bulunan Petro, İspanyol haber ajansı EFE ve RTVE televizyonuna verdiği röportajda temaslarına ait açıklamalarda bulundu.
Petro, daha evvel Rodriguez’i Kolombiya’ya davet ettiğini lakin kelam konusu teşebbüsün sonuçsuz kaldığını belirtti.
Rodriguez’i 24 Nisan’da Caracas’ta ziyaret edeceğini lisana getiren Petro, Kolombiya’daki deyişe atıfta bulunarak “Eğer Muhammed bana gelmiyorsa, ben ona giderim.” dedi.
Petro, Rodriguez’i ülkesindeki Cartagena kentine daha evvel davet ettiğini fakat bu teklifin kabul edilmediğini, daha sonra planlanan hudut görüşmesinin ise güvenlik gerekçesiyle iptal edildiğini söyledi.
Söz konusu ziyaretin, Venezuela’da Devlet Başkanı Nicolas Maduro’nun 3 Ocak’ta ABD müdahalesi sonrası alıkonulmasının akabinde bir Latin Amerika lideri tarafından gerçekleştirilecek ilk üst seviye temas olması bekleniyor.
Diplomasideki tıkanıklığı aşmak için Kolombiya’da “Eğer dağ Muhammed’e gelmiyorsa, Muhammed dağa masraf.” kelamı yaygın olarak kullanılıyor.
Genç İHH’dan Şanlıurfa ve Kahramanmaraş’taki okullarda yaşanan silahlı akınlara ait açıklama Açıklaması
News
İnsan Hak ve Hürriyetleri ( İhh ) İnsani Yardım Vakfının gençlik kuruluşu Genç İhh, Şanlıurfa ve Kahramanmaraş’ta okullarda yaşanan silahlı akınlara ait ailelere, devlet kurumlarına ve sivil toplum kuruluşlarına yönelik “çağrı metni” yayımladı.
İhh İnsani Yardım Vakfından yapılan açıklamada, Genç İHH’nin “Şiddetin Olağanlaşmasına, Ziyanlı Akımlara ve Dijital Çeteleşmeye Karşı Aile, Devlet ve STK’lara Çağrı” başlığıyla “çağrı metni” yayımladığı bildirildi.
Açıklamada, “Şanlıurfa ve Kahramanmaraş’ta eğitim yuvalarımızda yankılanan silah sesleri, sırf o okulların koridorlarını değil, tüm toplumun vicdanını ve kalbini vurmuştur. Hayatının baharındaki evlatlarımızı ve onlara rehberlik eden değerli eğitimcilerimizi kaybetmenin derin hüznü içindeyiz.” sözleri kullanıldı.
Gençlerin aidiyet, kimlik ve anlaşılma muhtaçlığı içinde olduğu belirtilen açıklamada, “Kendini gerçek hayatta söz edemeyen, dinlenmediğini hisseden bir çocuk, varoluşunu ne yazık ki yıkıcı hareketlerle ispatlamaya çalışmaktadır. Bugün silahın bir güç sembolü olarak görülmesinin temelinde yatan en büyük sorun, zayıflıklarını ve kaygılarını şiddetle örtbas etme gayretidir. Şiddetin tanınan kültür eliyle ‘cool’ bir davranış üzere sunulması, merhametin zayıflık, acımasızlığın ise prestij olarak pazarlandığı bir algı yanılsaması oluşturmaktadır.” değerlendirmesinde bulunuldu.
Denetimsiz çevrimiçi oyun platformlarının, anlık iletileşme ve sesli sohbet uygulamalarının mahallelerin “yeni ve tehlikeli art sokakları” haline geldiği vurgulanan açıklamada, şunlar kaydedildi:
“Gençlerimizin vakitlerinin neredeyse tamamını geçirdiği bu platformlarda ne yazık ki ‘dijital çeteleşme’, zorbalık, silahlanma özentiliği ve sapkın ideolojiler kol gezmektedir. Çocuklarımız bu dijital hücrelerde şiddet aksiyonları için cesaretlendirilmektedir. Yurt içinde ve yurt dışında giderek artan okul atakları, global bir krizin lokal yansımalarıdır. Lakin ülkemiz özelinde akşam saatlerinde televizyon ekranlarını ve dijital yayın platformlarını esir alan mafya, çete, silah odaklı diziler, bu yangına akaryakıt dökmektedir. Silah tutmanın bir racon, adam vurmanın bir kahramanlık üzere işlendiği medya içerikleri, çocuklarımızın zihinlerini zehirlemektedir. Reyting uğruna kuşaklarımız feda edilemez.”
Açıklamada, ailelerin çocuklarının yalnızca fizikî değil, dijital dünyadaki adımlarını da takip etmeleri gerektiği belirtildi.
Sosyal platformlardaki risklere dikkat çekilen açıklamada, “Çocuğunuzdaki ani içe kapanmaları, şiddet eğilimlerini, lisanındaki çete/silah jargonunu fark edin. İnançlı internet kullanımını konutunuzun değişmez bir kuralı yapın. Evlatlarınızın emin ortamlarda toplumsallaşmalarını sağlayın. Onları yargılamadan dinleyin zira sizin dinlemediğiniz çocuğu, dijital sokaklardaki karanlık yapılar dinler ve yönlendirir.” daveti yapıldı.
Açıklamada, devlet kurumlarından, internet ortamındaki kabahat yapılanmalarına, dijital çeteleşmelere karşı siber güvenlik tedbirleri ve “güvenli internet” siyasetlerinin en sert halde revize edilmesi, kişisel silahlanmanın ve silaha erişimin kolay olmasının önüne geçecek tüzel düzenlemelerin ivedilikle hayata geçirilmesi, medyadaki şiddet içeriklerine karşı RTÜK ve ilgili kurumların “sıfır tolerans” prensibiyle hareket etmeleri istendi.
Sivil toplum kuruluşlarına da davet yapılan açıklamada, şu sözlere yer verildi:
“Gençlerimizi manaya davetlerine kulak vermeliyiz. Onlara, kendilerini bedelli hissedecekleri, güçlerini düzgünlüğe, spora, bilime ve sanata teşvik edebilecekleri alternatif ve inançlı gerçek alanlar inşa etmeliyiz. Bizler yıkıcı değil, yapan bir inşa sürecinin tarafıyız. Gelin, gençlerimizi dijital uçurumlardan çekip alalım, silahın ve şiddetin geçersiz gücüne karşı, sevginin, şefkatin ve faziletin gerçek gücünü kuşanmalarına omuz verelim. Bu omuz veriş, yalnızca fizikî bir takviye değil, zihniyetimizde esaslı bir ihtilalle mümkün olacaktır. Gençliği daima terbiye edilmesi gereken bir sorun olarak değil, her şeyden evvel anlaşılmayı ve fark edilmeyi bekleyen bir insan olarak görmek zorundayız. Zira fakat anlaşıldığını hisseden bir genç, kendini şiddetle değil, merhamet ve bedelle tabir etme yolunu seçecektir.
Bizler, bir insanı yaşatmanın tüm insanlığı yaşatmak olduğuna inanan, her gencin fıtrat üzere tertemiz doğduğunu bilen bir medeniyetin varisleriyiz. Rabbimizin bizlere birer emaneti olan evlatlarımızı, nefretin, şiddetin ve karanlık dehlizlerin insafına terk etmemek en büyük kulluk görevlerimizden biridir. Çabamız, gençlerimizin kalplerine merhameti, zihinlerine adaleti, ruhlarına ise eşref-i mahlükat olmanın vakarını nakşetmek içindir. Kaybettiğimiz canlara Allah’tan rahmet, acılı ailelerine sabır, yaralılarımıza acil şifalar diliyoruz.”
İsrail’in ateşkese karşın Lübnan’ın güneyindeki iki beldeyi bombaladığı bildirildi
News
İsrail‘in Lübnan’ın güneyindeki el-Hiyam ve Dibbin beldelerine 10 günlük süreksiz ateşkesin yürürlüğe girmesine karşın hava saldırısı düzenlediği bildirildi.
Lübnan resmi haber ajansı NNA’da yer alan haberde, Beyrut ve Tel Aviv saatiyle gece yarısı yürürlüğe giren ateşkese karşın İsrail’in güney Lübnan’daki iki beldeyi bombalamaya devam ettiği belirtildi.
Ateşkesin başlamasından kısa müddet sonra yayımlanan haberde, “Ateşkesin yürürlüğe girmesinin akabinde el-Hiyam ve Dibbin beldelerine yönelik düşman (İsrail) bombardımanı devam ediyor.” tabirlerine yer verildi.
Haberde ayrıyeten, “Raşeya beldesi ve Cebel eş-Şeyh Dağı’nın (Hermon) batı yamaçlarında (güneydoğu) ağır insansız hava aracı faaliyeti var.” denildi.
Bombardımanın sonuçlarına ait şimdi maddi hasar yahut can kaybı olup olmadığına dair detay paylaşılmadı.
İsrail tarafından ise mevzuya ait şimdi bir açıklama yapılmadı.
ABD Başkanı Donald Trump, tarafların 10 günlük ateşkes konusunda mutabakata vardığını açıklamıştı.
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ise kelam konusu ateşkesi kabul ettiklerini belirterek, Lübnan’ın güneyinde işgal ettikleri bölgelerde kalmayı sürdüreceklerini tabir etmişti.
ABD/İsrail-İran Savaşı, Rusya-Ukrayna cephesini nasıl etkiledi?
News
Milli İstihbarat Akademisinden Dr. Mehmet Çağatay Güler, ABD/İsrail- İran Savaşı’nın Rusya-Ukrayna Savaşı’na tesirlerini AA Tahlil için kaleme aldı.
***
Rusya, ortadan geçen 50 aya karşın Ukrayna’daki amaçlarını başarabilmiş değil. Moskova’nın savaştaki en temel maksadı, Ukrayna’ya tarafsız bir statü kazandırılması ve silahsızlandırılmasıdır. Bununla birlikte Moskova, son kertede dört oblastı (Zaporijya, Herson, Donetsk ve Luhansk) ihtiva eden alanı ilhak etmek istemektedir.
Süreç içerisinde yaşanan operatif ve stratejik yanlışlar savaşın maliyetini giderek artırmış; Rusya‘yı teritoryal amaçlarında daralmaya zorlamış ve lakin maksimalist görülen siyasi amaçlarından vazgeçirememiştir. O denli ki bu maliyet kabaca son 80 yılda Rusların ve Sovyetlerin deneyim ettiği tüm savaşların getirdiği maliyetten en az beş kat daha fazla olarak hesaplanmaktadır. Bu kadar yüksek maliyetlerin karşılığında alandaki ilerleme vakit zaman metrelerle ölçülmektedir. Pokrovsk muharebesi yahut Çasiv Yar cephesi, bunun en somut örneğidir. Rus ordusunun son iki yılda ele geçirdiği alan yaklaşık 8 bin 500 kilometrekaredir. Ukrayna’nın toplam yüz ölçümü ise 603 bin kilometrekare civarındadır. Kelamın özü Rusya, Ukrayna’da süratli bir zafer planlarken, kendisini hem iktisadi hem de siyasi ve insani maliyeti son derece yüksek ve artmaya da devam eden bir yıpratma savaşı içerisinde bulmuştur.
Taraflar açısından mevcut tablo nasıl şekilleniyor?
ABD/İsrail- İran Savaşı başlamadan evvel alanda iki taraf için de olumlu bir denklem yoktu. Ne Rusya ne de Ukrayna hasmına maksatlarını dayatabilecek konumda değildi. Şu anda Ukrayna ordusu daimi bir silah, mühimmat ve askeri işçi zahmeti içerisinde. Ayrıyeten, cephedeki işçi son derece yıpranmış bir vaziyette ve bunun rotasyon yahut ikamesi mümkün görünmemektedir. Bu süreçte Moskova savunma endüstrisini efektif bir biçimde muharebe alanına entegre etmiştir. Kapasite faktörü ve iktisadi olarak sürdürülebilirlik Kremlin’in lehinedir. Buna karşın cephe düşmemiştir; Luhansk’ın kaybına karşın geri kalan bölgede Rus ordusu amaçlarının çok gerisindedir. Ayrıyeten, Ukrayna ordusu da hava savunma noktasında imkan ve kabiliyetlerini epeyce geliştirmiştir.
ABD/İsrail- İran Savaşı’nın Rusya’ya tesirleri nasıl kıymetlendirilebilir?
Bu konjonktürde ABD/İsrail- İran Savaşı’nın başlaması ve süregelen mevcut denklem, Rusya’ya somut kazanımlar sağlamış ve yeni fırsat pencereleri sunmuştur. Bu fırsatlardan en kıymetlisi ABD/İsrail- İran Savaşı, Rusya için iktisadi olarak can suyu olmuştur. Çünkü, Rus iktisadının zorlandığını ve savaş için verilen kayıplar sonucunda milletlerarası sistemdeki rakiplerinin gerisine düştüğünü görmek güç değil. Bu perspektifte İran savaşının global güç piyasaları üzerinde yarattığı tesir ve Hürmüz Boğazı’nın kapanmasının petrol arzında yaşattığı daralma (yaklaşık 20 milyon varil), Rus iktisadına son derece olumlu yansımıştır. ABD idaresi, artan petrol fiyatlarını denetim altına alabilmek için Rusya’ya uyguladığı yaptırımları süreksiz olarak yumuşatmak zorunda kalmıştır. Bu çerçevede Rus petrolüne yönelik tavan fiyat uygulaması askıya alınmıştır. Nihayetinde bu durum Rusya’ya sırf mart ayında günlük 150 milyon dolar kazandırmıştır. Rusya’nın toplamda da 3 ila 5 milyar dolar ortasında ekstra petrol geliri kazandırması beklenmektedir.
İkinci olarak, başta ABD’nin tesiri olmak üzere üzerindeki memleketler arası kamuoyu baskısı azalmıştır. İran savaşı öncesinde ABD Başkanı Donald Trump’ın asli gündemi ve retoriği Ukrayna’daki savaşı bitirmeye odaklıydı. Bu retorik vakit zaman alakaları germekte ve savaşı tırmandırmakta, vakit zaman da barışı olduğundan yakın göstermekteydi. Rusya ise “Çok kayıp verdik ve şimdi istediğimizi tam olarak elde edemedik. Münasebetiyle temel gayelerimizi başarmadan durmak istemiyoruz.” görüşündeydi. Her ne kadar Kremlin’in karar sistemini etkilemese de milletlerarası kamuoyunun dikkatinin Ukrayna cephesinden kayması, ateş gücünü daha rahat artırabilme imkanı sağlamaktadır. Ayrıyeten, amaç nezaretini düşürmekte ve siyasi hareket alanlarını artırmaktadır. Rusya için kendini ve durumunu izah etme gayreti gütmeden ABD dahil başka ülkelerle işbirliği fırsatlarını kaybetme kaygısı taşımadan savaşı sürdürmek, kayda kıymet bir kazanımdır. İlaveten petrol kartının da tesiriyle dış siyasette Güney Kore’den Hindistan’a yeni fırsat pencereleri oluşmaktadır.
Üçüncü olarak, memleketler arası sistemdeki değişimi hızlandıracak ve ABD’nin itibarını sarsacak bir gelişme olması Moskova penceresinden son derece olumlu okunmaktadır. ABD’nin İran savaşında maksatlarını kısa vadede başaramaması bir yana, Körfez ülkeleri başta olmak üzere ittifak bağlarını ve prestijini zedelemiştir. Bu durum Rusya’nın çok kutuplu milletlerarası sistem tasavvuru için bulunmaz fırsat olarak bedellendirilmektedir. Rusya, yıllardır ABD hegemonyasının memleketler arası sisteme ziyan verdiğini, Washington’un ulusal çıkarları önünde hiçbir kural ve kaideyi tanımadığını ve bugünkü konjonktürde hegemonun aslında “hegemon” kudretinde olmadığını tartışmaktadır. ABD/İsrail-İran Savaşı da Moskova’nın bu argümanları için ampirik bir delil niteliği taşıyabilir.
Özetlemek gerekirse ABD’nin İran ile girdiği savaş ve sonrasında fiyatları denetim altına almak için uyguladığı yaptırım muafiyetleri piyasaları yatıştırmamıştır. Bilakis cephede her metresi için binlerce asker kaybeden ve iktisadı daralan Rusya’ya, Ukrayna’daki savaşı daha da uzatabilmesi için milyarlarca dolarlık beklenmedik bir finansal dayanak sağlamıştır. Süreksiz de olsa yaptırımlarda yaşanan esnemeye ek olarak ilginin de İran’a kayması, Rusya’nın üzerindeki barış baskısını hafifletmiştir. Tabiatıyla bu durum Rusya’ya hem iktisadi hem de siyasi hareket alanı kazandırmıştır.
Ayrıca ABD’nin İran’da itibar kaybetmesi, Rusya’nın milletlerarası sistemde revizyon arayışına katkı sağlamıştır. İran savaşının dilek edilen formda icra edilememesi ve sonuçlandırılamaması, Rusya’ya Ukrayna savaşındaki yanlışlarını/başarısızlığını olağanlaştırma fırsatı sunmuştur. Güçlü devletler de kısa vadede görece daha güçsüz hasımlarına karşı başarısız olabilir. Bu Rusya’ya mahsus değildir, ABD için de bu geçerlidir. ABD’nin itibar kaybı Rusya için başlı başına bir kazanım olmakla birlikte, bunun da ötesinde Moskova için kendi itibarını de tahkim etme fırsatı olarak kıymetlendirilebilir.
[Dr. Mehmet Çağatay Güler, Ulusal İstihbarat Akademisi]
Makalelerdeki fikirler müellifine aittir ve Anadolu Ajansının editoryal siyasetini yansıtmayabilir.